اردکان شهر دالانهای پر رمزو راز

اردکان شهر دالانهای پر رمزو راز


در مسیر تغییر کاربری خانه قدیمی نصیر

     روابط عمومی فرمانداری اردکان-سختی اقلیم و جبر طبیعت در شهرستان اردکان ،تصویری از تلاش و قناعت را بر صفحه این خاک حک نموده است و هنوز که هنوز است نقش این همت، بر پینه دستان استادکارن ،معماران و مقنیان اردکانی هویداست.این تلاش ریشه دار برخاسته از فرهنگی ست که به تمدن کاریزی مشهور است و این منطقه از قلب کویر را با سایر مناطق متمایز ساخته است .

     قناتها در شهرستان اردکان چون دالانهای پر رمز و راز در اعماق زمین حفر گردیده و انگار گنجینه ای گرانبهاهستند که علیرغم گذشت سالیان دراز همچنان بکر و ناب مانده و اصالت خود را حفظ کرده اند.عبور از این دالانهای اعجاب انگیز گاهی تو را به نقطه ای وصل می کند که عمق درایت و همت پیشینیان را دریابی ،زندگی زلال ،چون جاری آب را ببینی، به کوشش دنباله دار اهالی اقلیم کویر پی ببری و به ذاتشان درود و آفرین نثار کنی .

     دانسته ایم که پدران ما دیروز ،صندوقچه همتشان را در قلب این قنوات پنهان کردند پس سرمایه داران امروز کسانی هستندکه با کشف و احیای این دالانهای حیات ،فرهنگ اصیل خفته در خاک را بیدار ساخته و میراث فرهنگی آیندگان را مرمت می نمایند .از این دست مشتاقان در اردکان زیادند چرا که فرهنگ این دیار با خاک پیوند خورده و مردانش به رسم مولای خاک حضرت ابوتراب علی (ع)،تواضع پیشه نموده و بالا نشینی را درژرفای پر راز خاک جستجو می کنند .

     "فرزانه راد"فرزانه ای ازاین تبار است او که بخاطرعشق به فرهنگ زادگاه خویش وبه این نیت که بر سینه پرگوهر کویر ،گردن آویزی نیک بیاندازد و بر گوش های پراز گفتار، گوشواره ای از عمل و کردار بیاویزد دست به تعمیر پیکره فرسوده خانه ای دارای قدمت و قنات زده،خانه ای واقع در محله باستانی علی بیک اردکان که از فرط زمان نیمه جان بوده وشاید ذهن پر مشغله تاریخ می رفته تا آنرا به دست فراموشی سپارد.

     می گوید انگیزه معرفی فرهنگ اردکان به گردشگران در محیطی متفاوت مثل مهمانپذیر سنتی مرا به احیای این بنای رو به موت وا داشته و در ابتدای راه کسب درآمد و انتفاع ازاین مکان عزمم را جزم نموده است اما با آغاز حرکت و قرارگرفتن در مسیری که مرا به جریان واقعی زندگی راهنمایی می کرد و با کشف اسراری از حیات پیشینیان خود در قعر دالانهای زیر زمینی این خانه تنها عشق وکسب معرفت بیشتر، جذبه تداوم این راه گردید بطوریکه شاید بسیاری از سرمایه های مادی زندگیم را خرج این عشق نموده و می دانم هرچقدر جلوتر می روم به رازهای بزرگتری دست خواهم یافت .

     شرح اشتیاق این مرد وقتی از سختیهای راه ،برخی بی مهری ها وبعضی بی تفاوتی های مسئولین امر می گوید به قصه ای دردناک تبدیل می شود ولزوم حمایت از این کار بزرگ را مبرهن می سازد ؛بطوریکه تنها قول مساعد و پشتیبانی فرماندار اردکان او را دلگرم ساخته وبهانه ای برای ادامه راه مرمت خانه باستانی نصیر می باشد .

     این حمایتها زمینه ایست تا گوشه ای دیگر از شگفتی تاریخ اردکان که درقعر خاک این خانه مدفون است را بازگو کند و بگوید :وقتی برای حفر چاه وراه آب فاضلاب به کندن زمین اقدام نمودم ،مقنی در عمق 8متری زیر این خانه به راهروی دنباله داری رسیده است که بی شباهت به قنات نیست اما آنچه این قنات را متمایز ساخته دالانها ی وسیعی است که شبیه اتاقکهای خانه قدیمی است و به گفته معماران سنتی به مکانهای استراحتی برای فرار از گرمای تابستان وخشکی هوا می ماند که توسط پیشینیان تعبیه گردیده است .

     او از قول یک مقنی مجرب موسوم به جواد مقنی می گوید مسیرهای فرعی قنات این خانه به آسیاب دژک واقع در محله مسجد جامع اردکان وصل می شود وبه نظر می آیداین راهروهای زیر زمینی علاوه بر هدایت مسیر آب مکانی برای رفت وآمد و گاها استراحت مردمان خصوصا در فصلهای گرم سال بوده است.

     خلاصه اینکه وصف شگفتی این برگ از دفتر تاریخ و فرهنگ اردکان آنقدر دشوار است که تنها از قلم تجربه مورخین و محققین اردکانی ساخته است و این بیان فقط اجمالی کوتاه بر معرفی این خانه دارای قدمت بود؛امید که با حمایت بیشتر از این کار بزرگ، تداوم مرمت واحیای این دالانهای زیر زمینی مهر تایید دیگری بر کارنامه زرین فرهنگ غنی اردکان باشد .